परिचय

स्थापना:

प्राचीन स्मारकहरूको संरक्षण, पुरातात्त्विक वस्तुहरूको व्यापार र प्राचीन स्मारकहरू भएका ठाउँको खनाई समेतमा नियन्त्रण राखी प्राचीन स्मारकहरू र पुरातत्त्व सम्बन्धी, ऐतिहासिक वा कलात्मक वस्तुहरूको उपलब्धि र संरक्षण समेत गर्ने मूल उदेश्य लिई पुरातत्त्व विभागको स्थापना वि.सं. २००९ सालमा भएको हो।

विभागका मुख्य मुख्य कामहरुः

संम्पदा संरक्षण सम्बन्धी नीति, ऐन, नियम अनुसार पुरातात्त्विक स्थलहरुको सर्वेक्षण, अन्वेषण, उत्खनन्, अनुसन्धान तथा संरक्षण गर्न, वार्षिक, अर्ध-वार्षिक, अल्पकालिन तथा दीर्घकालिन योजना तथा कार्यक्रम तर्जुमा गरी नेपाल सरकारबाट स्वीकृत गराई कार्यान्वयन गर्ने, गराउने।
सांस्कृतिक सम्पदाहरुको संरक्षण तथा जीर्णोद्धार गर्ने गराउने।
महत्त्वपूर्ण पुरातात्त्विक वस्तुहरुको संकलन, संरक्षण तथा प्रदर्शनीको व्यवस्था मिलाउने ।
पुरातात्त्विक एवं सांस्कृतिक सम्पदाहरुको अन्वेषण र संरक्षण सम्बन्धी गतिविधि प्रकाशन गर्ने।
सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षणमा विभिन्न निकायलाई प्राविधिक सहयोग एवं सल्लाह उपलब्ध गराउने।
अन्तर्गत कार्यालय तथा विभिन्न निकायहरु बीच समन्वय कायम गर्ने ।
संग्रहालयहरुको व्यवस्थापन गर्ने ।
सम्पदा संरक्षण सम्बन्धी कार्यमा स्थानीय र प्रदेश सरकार सँग समन्वय गर्ने।
विश्व सम्पदा संरक्षण सम्बन्धी कार्य।
उत्खनन् सम्बन्धी कार्य।
क्यूरियो जाँचपास सम्बन्धी कार्य।
फोटोग्राफि सम्बन्धी कार्य।
पुरातत्त्व सम्बन्धी अभिमूखिकरण कार्य।